Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim
ANA SAYFA
Etkin Kamusal Alanlar: Caddeler
Share 8 January 2010

Dosyalarımızda daha önce de yer verdiğimiz kamusal alanlar üzerine projeler geliştiren kuruluş Project for Public Spaces’ın işinin büyük bölümü, toplumların sokaklarından hem tüm modların ulaşım bağlantılarını sağlaması hem de insanların tadını çıkarabileceği mekanlar olarak faydalanabilmelerini sağlamak. Bunun için de dünyanın en iyi caddelerini örnek olarak sayfalarında sürekli güncelleyerek yayınlıyor.

Aşağıda yayınladığımız caddeler, çeşitli sebeplerle hem ulaşım hem de kamusal kullanım açısından PPS’nin çalışanlarına yol gösteren, ilham veren yerler. Buralar hem otomobil, yaya ve bisikletin erişebildiği, hem çeşitli aktivite ve arazi kullanım imkanlarının mevcut olduğu, hem oturma, toplanma gibi amaçlar için oldukça rahat, hem de kent ve çevre açısından olumlu ve benzersiz bir imaj öğesi niteliklerini taşıyorlar.

Maalesef günümüzde pek çok cadde/sokak bunun tam tersi bir deneyim sunuyor. Bu deneyimleri iyileştirmek amacıyla biz de PPS’nin örnek caddelerini ve özelliklerini yayınlıyoruz.

Boulevard Saint Laurent, Montreal, Kanada

Özellikle yaz aylarında Montreal’in çeşitli festivallerine de evsahipliği yapan bir bulvar.

12.jpg

Daha çok “The Main” (Ana Cadde) olarak bilinen bu bulvar, Motreal’i ikiye ayırırken konut bölgesini Little Italy, Plateau Bölgesi, Chinatown, Viieus Montreal ve kıyı bölgelerine bağlar. Kentte yaşayan 14 ayrı ulus “The Main”i sahiplenir. Burada 24 saat yürüyen ve burayı evi kabul eden pek çok kültürün kokusunun ve görüntüsünün tadını çıkaranlar vardır. Oldukça moda, eklektik, nostaljik ve özellikle de yaz festivalleri zamanında tıklım tıklımdır. Yaz aylerında trafik Plateau tarafından kapatıldığında festivaller de sokak ortasında yapılmaya başlanır.

Camden High Road, Londra, İngiltere

Her yaş ve milliyetten insan, Camden Town’ın merkezine yerleşmiş olan alışveriş caddesine akıyor.

2.jpg

Haftanın her günü, günün her saati Camden Town’u yerel halk, alışveriş için gelenler, turistler doldurur. Bağımsız mağaza ve pazarlarla dolu olan caddeler, yaya kullanımına uygun olarak düzenlenmiş ve her biri birbirinden farklı binalarla çevrelenmiş. Her bir sokak insanı yeni ve benzersiz bir deneyime sürüklüyor. Buraya düzinelerce tren ve transit taşıma, tam merkezde bulunan yeraltı tüp istasyona geliyor. Burada herhangi bir yaş ya da ırkın üstünlüğüne rastlamak mümkün değil ancak dünyanın her köşesinden biriyle karşılaşmak isterseniz, Camden Town bunun için en uygun yer olacaktır.

Las Ramblas, Barselona, İspanya

Las Ramblas, kuşkusuz Barselona’nın en popüler ve kenti en tanımlayıcı caddesidir.

3.jpg

Sayısız yeme içme yeri, mağaza, market ve kültürel tesisin yanı sıra burada inanılmaz yoğunlukta yayaya rastlanabilmektedir. Yaklaşık 1,5 kilometre uzunluğundaki Las Ramblas, aslında üç tane, yaya odaklı düzenlenmiş sokağın birleşiminden meydana geliyor. Merkezindeki yaya yürüme alanı, pek çok yönden benzersiz. Çevresinin etkileyici oranlarından ortaya çıkan net estetik kalitesinin yanı sıra peyzajı ve bol oturma mekanları en önemli güçlü yanları. Aktivitelerin birleşimi ile ise çeşitlilik arz eden bir görüntü ve esnek bir karakter ortaya koyuyor. Las Ramblas, uluslararası ölçekte, Barselona’nın en karakteristik, en önemli ve en iyi caddesi olarak biliniyor. Burada çok sayıda girişimci çalışıyor: geleneksel satış, özelleşmiş seyyar satıcılık, büfe, market, döviz bürosu, fuar ve sergi, ayakkabı parlatma, yemek yerleri ile barlar, müzik ve daha pek çoğu bir aradadır. Aynı zamanda birkaç müze ve kültür yapısı da bulunmaktadır.

Buchanan Street, Glasgow, İskoçya

Buchanan Street, Glasgow’un ticaret aksı ve en iyi seyir alanı olarak canlı bir yaya bölgesidir.

4.jpg

Geri planda kalan zengin Viktorya ve Edward dönemi işlemeleriyle bezenmiş ticari binaları ile Buchanan Street, Glasgow’un en büyük yürüme alanı ve kentin gerçek merkezidir. Cadde boyunca sayısız mağaza, iki alışveriş çarşısı, iki büyük alışveriş merkezi, bir müze ve kütüphane ve tasarım merkezi bulunuyor. Birkaç adet açık hava tiyatrosu ve aylık çiftçi pazarı da mevcut. 2003 yılında BBD/CABE tarafından yapılan bir ankette buranın İskoçya’nın en popüler caddesi olduğu belirlenmiş. 2004 yılında ise Yeni Kentleşme Kongresi’nin mükemmellik ödülüne layık görülmüş. Buchanan Street, Glasgowluların dünyaca ünlü dost canlısı ve esprili olma özelliklerinin tam bir yansıması ve çok neşeli bir yer. Burası, insanların alışveriş yapmak ya da sosyalleşmek için buluştukları ana cadde. Yerel halkın turistlere oranı ise oldukça dengeli gözüküyor.

State Street, Madison, Wisconsin

State Street hem bisiklet kullananlar hem de yürümek isteyenler için oldukça güvenli bir ana cadde.

5.jpg

Bu ana cadde, Wisconsin Üniversitesi kampusu ile Madison Hükümet Binası’nı birleştiren, Madison’ın buluşma noktası ve sosyal merkezi. Burası, yılın, haftanın, günün her anı oldukça canlı ve kalabalık. Cadde, ulaşımın tüm modları açısından rahat ve erişilebilir olacak şekilde tasarlanmış: yayalar ve bisikletlilerle birlikte troleybüs, otobüs ve otomobil trafiği de mevcut. Cadde, sokak fuarları ve diğer etkinlikler için trafiğe kapatılıyor. Burası, harika bir “üniversite kenti”nin büyük bir topluluğu birbirine bağlayan ve toplumu üniversite yaşamına davet eden ana caddesinin mükemmel bir örneği. Hükümet Binasına doğru ilerlerken mağaza ve restoranların öğrenci odaklılıktan toplum odaklılığa geçişi izlenebilir.

Rue Mouffetard, Paris, Fransa

Sabahları Pazar olan Rue Mouffetard, günün daha geç vakitlerinde Paris’in önde gelen yemek yeme noktalarından biri halini alıyor.

6.jpg

Rue Mouffetard, eski bir Roman sokağının kalıntısıdır. Bazı binalar 12. yy’a dayanır ve pek çoğunun ise belirgin bir tarihi vardır. Bir bakıma bu cadde Paris’in tarihini temsil eder. Rue Mouffetard pazarı her sabah, günlük alışverişini yapmak üzere gelen insanlarla dolar. Pazar kapandıktan sonra ise, sundukları çok çeşitli etnik yemeklerin yanı sıra geleneksel Fransız yemekleri, kahve ve krepleriyle restoranlar açılır. Yerel ürünlerin renkli görüntüleri, ilginç Paris mağazaları ve çok çeşitli bir kalabalığın yanı sıra satıcılarla alıcıların bitmek bilmeyen sohbetleri müthiş ve sonsuz bir etki yaratır. En aza bindirilmiş otomobil trafiği ve sokak satıcılarının varlığı, yayalara güven ve rahatlık hissi sağlıyor.

Bahnhofstrasse, Zürih, İsviçre

Her ne kadar üst düzey alışveriş mekanı olarak ünlenmiş olsa da Bahnhofstrasse’nin asıl önemi yaya enerjisi ve özensiz transit entegrasyonudur.

7.jpg

Tren istasyonunu göl kıyısına bağlayan Bahnhofstrasse Zürih’in en ünlü ve özellikli ticaret bölgesidir. Bağımsız satıcılar ve lüks katlı mağazalar, sanat galerileri, oteller, restoranlar, ünlü konfeksiyoncular ve İsveç banka merkez binalarının yan yana dizildiği bu cadde, yerel halk ile turistlerden meydana gelen büyük kalabalıkları misafir eder. Bahnhofstrasse’nin ticari başarısının ve bitmeyen yaya akınının ardında yatan en önemli özellikleri, farklı ulaşım modlarının görünmez entegrasyonu ve caddenin müthiş erişilebilirliğidir.

Acland Street, Melbourne, Avustralya

Yol kenarı kafeleriyle ve süper seyir alanlarıyla ünlü olan Acland Street, herkesin rahatlamak ve sosyalleşmek için gittiği yerdir.

8.jpg

Acland Street’in, yayalarla kafe ve sokak müzisyenlerini yakın bir temasla birleştiren bir havası var. Genellikle kaldırımların kenarlarına yerleştirilmiş kafe masaları en önemli özelliklerinden biri olan caddede, yayaların masaların yanından geçmek yerine aralarından geçmelerine ve vitrinlerde sergilenen yiyecek-içeceklere yakından bakmalarına fırsat tanıyacak bir düzenleme söz konusu. Acland Street insanların rahatlamak, sosyalleşmek ve iyi yemek ve müziğin tadını çıkarmak için geldikleri bir yer.

Toth Arpad Setany, Budapeşte, Macaristan

Tarihi etkileyiciliği ve müthiş manzarası, bu caddeyi Budapeşte’nin cevherlerinden biri haline getiriyor.

9.jpg

Yürüyüş için mükemmel bir nokta olan bu cadde, güzel mimari, ağaçlar, banklar, çeşmeler ve inanılmaz bir manzaranın tadını çıkarmak isteyen yerel halk ile ziyaretçilerin toplanma yeridir. Caddeyi oluşturan küçük parçalar tarih ve uyum açısından etkileyici bir özelliğe sahip olsalar da, cadde bir bütün olarak inanılmaz güzellikte bir görüntü sunar. Caddenin bir ucunda, ziyaretçiler için önemli bir nokta olan Budapeşte Sarayı yer alır. Caddenin neresinden giderseniz gidin sakin bir restoran ya da kafeye rastlamanız da mümkün.

Yazı ve Görseller: Project for Public Spaces
Çeviri: Mimdap

2 Yorum
  1. Yaşamın kendisi son yıllarda sokağa indi, yaşam sokakta yani caddede geçiyor. Paris’i düşünün her köşeyi, canlı kafeleri, dinlenme yerlerini, parkları, bahçeleri, byük bulvarları. İnsanlar oralarda yaşııyor, mekanları dolduruyor.
    Caddler bir yaşam nehri gibi akıyor.

    Lütfü Duran | 9 January 2010

  2. bazı caddeler İstanbul’da İstiklal caddesi, Ankara’da Yüksel caddesei, Sakarya, İzmir’de Kemeraltı gibi artık kamusal alan olmuştur. Bu yönleri çok öne çıkmıştır. Bir çok şehirde bu istikamette yayalaştırmalar yapıldığını ve eskiden araç yolu olan aksların kamusal alana dönüştürüldüğünü görüyoruz. Ancaka kamusal alan sadece bir caddenin o işe ayrılması ya da adının kamsuala olmasıyla sağlanmaz kanımca. Ona göre işlevlerin yanyana gelmesi, ticaret düzeninin o yöne kayması gerekir. Bu ise planlamadan başlayan çok itinalı düzenlemeleri gerektirir.

    ferda çetinkoz | 14 January 2010


Yorum yazmak için


Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Söğütlüçeşme için hazırladığı plana itiraz eden Kadıköylüler, arazinin yeşil alan olarak kullanılmasını talep etti             Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, mülkiyeti TCDD, İBB ve Maliye Hazinesi’ne ait olan Söğütlüçeşme İstasyon alanı için yeni bir planı askıya çıkarmıştı.     Yeni hazırlanan planla birlikte gar sahası 42 bin 451 metrekareyi kapsayacak. Proje [...]
ARŞİV
Subscribe