Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim
ANA SAYFA
Dostun çekmecesi açılırsa
Share 6 July 2019

Cihat Burak’ın sanatseverler tarafından iyi bilinen çok sayıda resminin eskizleri ve desenleri sanatçı Mengü Ertel’in çekmecesinden çıktı. Burak’ın yakın dostu olan Mengü Ertel’in bu arşivi ise şimdilerde “Dostun Çekmecesinden” ismiyle sergileniyor

 

 

 

 

 

Bozlu Art Project, 9 Nisan-31 Ağustos tarihleri arasında Türk resminin en özgün ve sıra dışı karakterlerinden biri olan Cihat Burak’ın ilk kez gün yüzüne çıkan desenlerini sergiliyor. Sanatçılarla olan dostlukları, grafik çalışmalarından, afiş tasarımlarına ve tiyatro dekorlarına kadar farklı alanlardaki başarılı eserleriyle tanınan Mengü Ertel’in adeta müzeye benzeyen evindeki bir çekmecede ortaya çıkan bu desenler, bugün her ikisi de hayatta olmayan iki sanatçının ve dönemin samimi, çıkarsız, dostane ilişkilerinin de nişanesi niteliğinde.

 

 

 

Küratörlüğünü Esma Ertel ve Oğuz Erten’in üstlendiği sergide, resim, edebiyat, müzik, sinema gibi farklı sanat dallarındaki disiplinlerarası ilişkinin önemi vurgulanmaya çalışılırken, sergi dolayısıyla hazırlanan kitabın yazarlığını ise Oğuz Erten yapıyor. Cihat Burak’ın seksene yakın yapıtının yer aldığı sergiye videolar, Cihat Burak’ın öykülerinden alıntılar ve Mengü Ertel’in oğlu BaBa ZuLa’nın kurucusu Murat Ertel ile eşi Esma Ertel’in birlikte hazırladığı ses enstalasyonları eşlik ediyor. Sergiyi konuşmak için Oğuz Erten, Mengü Ertel ve Murat Ertel ile bir araya geldik.

 

 

>>‘Dostun Çekmecesinden’ fikri nasıl ortaya çıktı?

 

 

Sema Ertel: ‘Dostun Çekmecesinden’  için 11 yıldır Murat’la beraber arşiv üzerine çalışıyorduk hem Mengü Ertel’in kişisel arşivi hem de sanatçı dostlarından oluşan arşivi üzerinde uzun bir çalışma sürecimiz vardı ve arada da Mengü Ertel ile ilgili de hem spesifik sergi hem de karma sergiler yaptık. Bu sefer de dedik ki onun uzun sanat hayatı boyunca beraber yolculuk yaptığı çok sıkı arkadaşlıkları vardı. Bunlardan biri de Cihat Burak ve çekmecesinde onun için bir yer ayırmıştı. ‘Dostun Çekmecesinden’ başlığını buldum. Çünkü bu onun bir taraftan da zihin çekmeceleriydi yani orada tuttuğu her şey onun uzun sanat hayatı boyunca arkadaşlarıyla beraber yol alıp ürettikleri ve biriktirdikleri önemli şeylerdi. ‘Dostun Çekmecesinden’i bulduktan sonra o desenleri zaten evimize gelen kültür sanatçı dostlarımıza, misafirlerimize kuşaktan kuşağa gösterdik. Bunlar hep evimize gelen kültür sanatçı dostlarımızla sınırlı kalıyordu. Bir gün ben bu bir kitap olsa bunu yapsak ve paylaşsak, bir sanat tarihçisiyle çalışsak, kitabı yazsa ve bu koleksiyonu herkesle paylaşsak diye düşündük.

 

 

>>Sergi fikri de tam olarak burada ortaya çıktı sanırım.

 

 

S.E.: Evet, Süleyman Salim Tekcan ile görüştük. Süleyman Hoca baktı ve çok etkilendi. Muhteşem bir desen koleksiyonu bir taraftan da. Bize Oğuz Bey’i söyledi. Siz Oğuz Bey’le beraber yaparsınız dedi. Oğuz Bey bu hayale inananlardan biri oldu. Ve biz üç kişi yola çıktık. Kartopuydu ve o büyüyerek yoluculuğun sonunda büyüyerek çığa dönüştü. Güzel sergi oldu.

 

 

>>Kaç parça eser var?

 

 

S.E.: 80 parça desen var ve bizim renkli işlerimiz var. Cihat Burak’ın yaptığı renkli işler, Mengü Ertel ile beraber bastıkları ipek baskılar ve filmler var.

 

 

KLASİK BİR SERGİ DEĞİL

 

 

>>Klasik bir serginin ötesinde bir noktada sergi. Katılır mısınız?

 

 

S.E.: Biz klasik bir sergi yapmak istemiyorduk, evet. Çünkü hem Mengü Ertel hem Cihat Burak değerli ve çok yönlü insanlardı ve her zaman sanatsal alanda sınırları zorladılar. Biz de bunun üzerine bir şey yapalım istedik.  Murat ile birlikte iki tane video yaptık. Oğuz Bey’le birlikte sergiyi kurgularken dedik ki Cihat Burak aynı zamanda çok iyi bir hikâyeciydi, üç tane kitabı var. Kitaplarından eserleriyle örtüşen belli alıntılar yaptık.

 

 

>>‘Dostun Çekmecesinden’ projesi başka insanlarla devam edecek mi?

 

 

S.E.: Tabii, seri başlangıcı olarak düşünüyoruz bu sergiyi. Cihat Burak sergisini yurtiçi ve yurtdışında gezdirdikten sonra başka değerli sanatçılar için de düşünebiliriz.

 

 

ÇOK GEZEN VE ÇOK OKUYAN BİR RESSAM

 

 

>>Siz Cihat Burak’ı nasıl okur, nasıl izlersiniz?

 

 

Murat Ertel: Babamın atölyesi tekke gibiydi ve oraya çok sanatçı gelirdi. Yayınlanmamış eserler konuşulurdu. Eskiden sık sık toplanıp şiirler okunurdu. Herkes daha yapım aşamasında olan şiirlerini böyle buluşup okurdu. İnanılmaz derecede şiir okuma geleneği vardı.  Cihat Burak’ın eserleri okuyan ve entelektüellerin anlayacağı düzeyde yani bakılarak yapılan resimler değil. O anlamda gezen çok okuyan ve derin düşünen bir ressamdan söz ediyoruz. Evliya Çelebi başucu kitaplarından biriymiş. Cihat Burak bu eser için keşke o hikâyenin içine girebilsem ve hiç bitmese diyormuş. O yüzden her gün bir paragraf okurmuş. Çünkü içine giriyor hikâyenin hayal ediyor. Çok sessiz köşesine çekilen biri gibi dursa da içinde büyük bir zenginlik barındıran bir insan. Sonuca ve malzemeye bakmayan yolda olmayı daha çok önemseyen bir insan. Çünkü resim satmak gibi bir zorunluluğu yok. Bir devlet memuru ve para sıkıntısı çekmeyen birisi.

 

 

Oğuz Erten: Resmi hem teoride hem de pratikte çok iyi anlamış biri o yüzden yeni bir görsel sanat akımı ortaya koyuyor. Türkiye için bu anlamda tek ressamdı. O yüzden Cihat Burak çok gündemde son zamanlarda. 1960 senesinden sonra başlayan kavramsal resim akımının Türkiye’de ki yansımasıdır Cihat Burak. Kavramları kültür üzerinden değerlendiriyor ve bu kültürü de ayırt etmiyor. Tüm kültürleri evrensel olarak değerlendiriyor. Bu yüzden de tüm kültürlerin birleşiminden bir sanat akımı ortaya çıkarıyor.

 

 

 

 

Kaynak : Birgün


Yorum yazmak için


Amerikalı mimarlar Tod Williams ve Billie Tsien, Japonya Sanat Birliği’nin 2019 Praemium Imperiale ödülünü  kazandı.       2019 Praemium Imperiale mimarisi, Tod Williams ve Billie Tsien’i ödüllendirdi. Fotoğrafı çeken Taylor Jewell     Her yıl verilen Praemium Imperiale, mimarlık, heykel, müzik, resim ve tiyatro ya da film alanlarında “büyük uluslararası etki” yapan sanatçıları tanır. [...]
ARŞİV
Subscribe