Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim
ANA SAYFA
memor-EX: fener, balat ve haliç ile buluşmak *
Share 24 April 2019

Prof. Dr. Fikret Evci Anısına…
Ulusal Mimarlık Öğrencileri Yaz Okulu 01-07 Temmuz 2019 İstanbul

 

 

 

 

 

Atölye teması olarak seçilen memor-EX sözcüğünün Türkçe ‘de tam olarak bir karşılığı bulunmamakta, ancak atölye temasını oluşturan ekip tarafından Türkçe ‘de «hafıza, bellek, hatıra, anı vb.» sözcüklerin tümünü kapsaması ve bu kavramların mekanla olan ilişkisine vurgu yapması nedeniyle türetilmiştir. Bu bağlamda memor- EX sözcüğünün içerdiği kavramların sözcük anlamına bakıldığında;

 
• Hafıza: Ruh, bellek
• Bellek: Yaşananları, öğrenilen konuları, bunların geçmişle ilişkisini bilinçli olarak zihinde saklama gücü, dağarcık, akıl, hafıza, zihin/ İşaret, nişan/ Bilinen, belli, öğrenilen, bellenmiş/ Eskiden görülmüş, işitilmiş, koklanmış, tadılmış nesneleri ve türlü yaşantıları yeniden anımsama yetisi/ Algılanan nesnelerin ve yaşantıların bilinçte iz bırakması, saklanması ve gereğinde yeniden üretilmesi yeteneği/ Zihnin, belleme ve anımsama gücü/İzlenimleri, algıları vb. saklama ve yeniden bilinçte canlandırma yetisi/İzlenimlerin, algıların vb. saklandığı yer/ Zihnin belleme ve anımsama yeteneği, gücü/ Bellenerek öğrenilen şey/ İşaret, iz.
• Hatıra: Bellekte yaşamaya devam eden geçmiş izlenim, duygu veya olay/Bir kimse veya olayı hatırlatan nesne, yadigâr.
• Anı: Geçmişte yaşanmış çeşitli olaylardan belleğin sakladığı her türlü iz, hatıra gibi tanımlarla karşılaşılmaktadır. (TDK, Büyük Türkçe Sözlük, Ocak 2019).
Temanın seçiminde mekan-insan-zaman ilişkisine vurgu yapılması dışında önceki atölyelerin geleneksel tavrına önemli katkıda bulunmuş olan ve geçen yıl aramızdan ayrılan Prof.Dr. Fikret Evci anısına düzenlenmiş olması önemli olmuştur.

 
Mimarlıkta memor-EX: Hafıza/Bellek/Hatıra/Anı Mekanları

 
Yakın geçmişte mekan-bellek/hafıza ilişkisi üzerine çok sayıda kuramsal bilgi üretilmiş, mekanın hafızası, hafızanın mekanı, bellek mekanları gibi kavramlar gündeme gelmiş, bu çalışmalarda bireysel hafızadan çok toplumsal hafızaya gönderme yapan çalışmalar üretilmiştir. Bu çalışmalardan biri olan Assman’ın «Kültürel Bellek» isimli kitabında belleğin dört farklı boyutundan söz edilmektedir, (Assman J., Kültürel Belek, 2015, s. 27). Bunlar; mimetik bellek, nesneler belleği, iletişimsel bellek ve kültürel bellektir. Ayrıntılara bakıldığında mimetik belleği davranışların taklit edilmesine dayandığı, nesneler belleğinin insanı çevreleyen eşyalarla biçimlendiği, iletişimsel belleğin insanın dil yeteneği ile diğer bireylerle kurduğu etkileşim ile oluştuğu ve kültürel belleğin ise bu üç alanın bütünlük içinde buluştuğu alanı tariflediği anlaşılmaktadır.

 

Mekan her ne kadar fiziksel bir olgu olarak görülse de kişilerin ve toplumların anılarına, hatıralarına, sevinçlerine, hüzünlerine eşlik eden duyusal/duygusal bir yanı da vardır. Bu durumda mimarlık; mekan yaratma görevini yerine getirirken, kişilerin, toplumların bu tür hassasiyetlerine yer vermeli, bireysel ya da toplumsal hafızayı canlandıran etkileri içinde barındırmalıdır. Sözcüklerin yüklendiği anlamlar ışığında atölyenin teması, mekanın geçmiş ve gelecek arasında Güvenç’in işaret ettiği «şimdi» arakesitindeki mekana odaklanmaktadır, (Güvenç B., Sosyal ve Kültürel Değişme, 2000, s. 75).
Haliç’i konu edinen kitaplardan birinin tanıtım yazısında bellek ve mekan ilişkisinin öne çıktığı şu anlatım bireysel ve toplumsal hafızaya doğrudan işaret etmektedir; «Uykuların rüyalara rüyaların hayatlara karıştığı Haliç’in kıyılarında köşelerinde ve tepelerinde yaşayan insanların öyküleri anlatılıyor bu kitapta. Yağmurlar, dik yokuşlar, mavnalar, ıhlamur ağaçları, içindeki gizemler, sokak çocukları, bakkal çırakları ve Tekel tütün fabrikasının insanları teker teker kalbinizin içinden geçerek sizleri aynı anda hem sevindirip hem de üzecek ve azıcıkta düşündürecek.», (Timuçin Tecim, Haliç Hikayeleri Kitabı, Arka Kapak Yazısı, Tanıtım Bülteninden, 2018).

 
Mekan ve bellek ilişkisine kısaca değindikten sonra atölye sunumlarından ve atölye katılımcılarından bu açıklamalara bağlı olarak beklenenlerin aşağıdaki kavramlar ışığında yorumlanması önerilmektedir.

 

 

 

Kavramlar:

 
Extension, Expression, Exaggeration, Excluding, Exhausting, Existence, Expanding, Experience, Extruding, Explication, Extrapolating, Expiration

 

 

Atölye Sunumlarından Beklenenler

 
Sunum yapacak atölye yürütücülerinden konu ile ilgi kuran kuramsal ve/veya pratik çalışmalar beklenmektedir. Mekan ile hafıza, bellek, hatıra, anı ve benzerleri arasında ilişki kuran anlatımlar atölyenin amacına uygun olacaktır. Sunumlarda mekan-bellek ilişkisinin yanı sıra yukarıda işaret edilen kavramlardan biri veya birkaçı yer alabilir.
Sunumlar daha sonra «Fikret Evci» anısına hazırlanmış kitap çalışmasının bir bölümü olacaktır. Bu nedenle yazım formatı yazarlara iletilecek ve tam metinler istenecektir.

 

 

Atölye Katılımcılarından Beklenenler *

 
Proje geliştirecek atölye katılımcılarından grup olarak üretilmiş konu ile ilişki kuran kuramsal ve/veya pratik çalışmalar beklenmektedir.

 
Mekan ile hafıza, bellek, hatıra, anı ve benzerleri arasında ilişki kuran kavramsal iki ve/veya üç boyutlu soyut/somut tasarımlar üretilmesi beklenmekte daha sonra bu fikirlerden yola çıkılarak çalışma alanına yönelik mekânsal çözüm önerileri geliştirilmesi istenmektedir.

 
Çalışma alanı, İstanbul’un Haliç Kıyısıdır. “memor-EX” temalı Yaz Okulu’nun hedefi, Haliç kıyısında sosyal-kamusal alan yaratmak ve bu alana uygun sosyal donatılar tasarlamaktır. Bu bağlamda çalışmadan beklenenler; Haliç ve çevresinin fiziksel özelliklerinin göz önünde bulundurulması; kentsel ve yerel ölçekteki problemlerine hafıza-bellek-hatıra-anı sözcükleri kapsamında kavramsal çözüm önerilerinin getirilmesi; alanın niteliğinin geliştirilmesi; işlevsel, biçimsel ve anlamsal ilişkiler bağlamında kamusal mekan/mekanlar oluşturulması; tüm sürecin “memor-EX” ana teması üzerinden kurgulanması olarak sıralanabilir.

 
Katılımcılar/Atölye Yürütücüleri *

 
Şengül Öymen Gür, Beykent Üniversitesi/Mühendislik-Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü

Nilay Evcil, Beykent Üniversitesi/Mühendislik-Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü

Pınar Öktem Erkartal, Beykent Üniversitesi/Mühendislik-Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü

Serkan Erdinç, Beykent Üniversitesi/Mühendislik-Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü

Sibel Ural, Bilkent Üniversitesi, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü

Yılmaz Kuyumcu, İstanbul Aydın Üniversitesi/Mimarlık ve Tasarım Fakültesi/Mimarlık Bölümü

Fatmanur Ertem, İstanbul Aydın Üniversitesi/Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu/Yapı Denetimi Programı
Ali Asasoğlu, Karadeniz Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü
Nilgün Kuloğlu, Karadeniz Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü
Asu Beşgen, Karadeniz Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü
Serap Durmuş Öztürk, Karadeniz Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü
Şeyda Bülbül, Karadeniz Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Şehir ve Bölge Planlama Bölümü
Hare Kılıçaslan, Karadeniz Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü
Betül Sezgin, Karadeniz Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi
Ayhan Usta, Kültür Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü
Gülay Usta, Kültür Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü
Celal Kızıldeli, Yeni Yüzyıl Üniversitesi
Ayşen Ciravoğlu, Yıldız Teknik Üniversitesi/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık Bölümü

 

 

 

Çalışma Alanı

 

 

 

 

 

 

 

1 Yorum
  1. Atölyeye katılım sağlamak için bilgi almak istiyorum . Bunu nasıl sağlayabilirim

    Rabia Kübra ÇEKİCİ | 21 June 2019


Yorum yazmak için


İzmir Büyükşehir Belediyesi, özelleştirilmek istenen Alsancak’taki Tarihi Elektrik Fabrikası’nı, 35 milyon TL bedel karşılığı ihale usulüyle satın almıştı. Ancak Tarihi Elektrik Fabrikası’nın, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne verilmesi için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan beklenen onay gelmedi. CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, konuyu TBMM gündemine taşıyarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay tarafından yanıtlanması istemiyle yazılı soru önergesi verdi. Bakan, [...]
ARŞİV
Subscribe