Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim
ANA SAYFA
Yakılan Çal Gazi İlkokulu / Süleyman Boz
Share 29 March 2019
Denizli Merkezinde yer alan Gazi İlkmektebini görmüşsünüzdür. İki katlı sade yapısı, pencereleri, kapıları, geniş saçaklı, payandalı çatısı, her iki tarafında yer alan, tek merkezli simetrik sınıflardan oluşan mimarisi ile bakan insana huzur verir.

Cumhuriyet’in erken dönem mimarisini yansıtan bu ilkmektepler , her ilin merkezinde ve belli başlı ilçelerinde de yapılmıştır. Denizli merkez dışında; Çal, Buldan, Acıpayam, Tavas ve Sarayköy ilçelerinde de hemen hemen aynı planlı ilkokul binaları mevcuttur.
ÇAL GAZİ İLKOKULU YANMADAN ÖNCE
ÇAL GAZİ İLKOKULU YANIYOR 24.Mart 2019 Pazar 19.30
ÇAL GAZİ İLKOKULU YANDIKTAN SONRA 26.Mart 2019 Salı
ÇAL GAZİ İLKOKULU YANDIKTAN SONRA 26.Mart 2019 Salı
Çal’da, ilçenin girişinde, yolun solunda yer alan, heybetli Gazi İlkokulu artık yok!.. Yok değil, sadece duvarları ile bir harabe şeklinde kaldı. Çünkü 24 Mart 2019 Pazar akşamı birdenbire çıkan yangın sonucu kül oldu. Bu okul, eğitime kapalı olduğu sürede viran hale gelmişti. Dönemin Çal kaymakamı Hasan Şıldak (Şimdi Burdur Valisi) ve Belediye Başkanı Hasan Gündüz’ün gayretleri ile, benim de Denizli Mimarlar Odası Başkanı olduğum dönemde ortaklaşa girişimlerle , Denizli İl Özel İdaresi tarafından restore edilmesini sağlamıştık. Rölöve ve Restorasyon projelerini, Mimarlar Odası adına Mimar Hülya Kahveciarkadaşımız yapmıştı. Okulun 2010 yılında restoresi bitti. Güzel bir restorasyon çalışması sonucu Çal’a gelenleri selamlayan harika bir yapı idi. Maalesef yandı/yakıldı!..
ÇAL GAZİ İLKOKULU YANDIKTAN SONRA 26.Mart 2019 Salı
OKULU YAKTIKLARI İDDİA EDİLEN İKİ KİŞİ SALIVERİLDİ!
Çal Emniyeti, okulu yaktığı iddiası ile 2 kişiyi gözaltına aldı. Alkol ve uyuşturucu alan bu iki kişi okul içinde, akşam vakti, nasıl girdilerse iddiaya göre yangına sebep olmuşlar!.. Hakim ertesi günü bunları salıverdi!.. Anlaşılır gibi değil; Tescilli Kültür varlığına (Gazi okulu da öyle idi) izinsiz çivi çakan ağır cezada yargılanır, hapislerde sürünür. Ama yakma iddiası ile yakalananlar ertesi günü salıverilir!.. Anlaşılmaz yasalarımız, hakimlerimiz var!.. Denizli Hulusi Oral evini de bir Balici yaktı. Onu da ertesi gün salıverdiler.. Ama Şirince’de tescilli yapıyı tamir eden Sevan Nişanyan’ı tutuklayıp, hüküm verip hapse atabiliyorlar. O da izne çıktığı açık hava ceza evine bir daha dönmedi. Yunanistan’a kaçtığı öğrenildi.
ÇAL GAZİ İLKOKULU YANIYOR 24.Mart 2019 Pazar 19.30
CUMHURİYET EĞİTİM POLİTİKALARININ MİMARİ TİMSALİ
Erken Cumhuriyet döneminin ilköğretim politikasının temel hedefi “kısa süre içinde yüzde yüz okur-yazarlık” sloganıyla formüle edilmiştir. Bu üst söylemin arkasındaki ikinci ama daha önemli hedef ise, ilköğretim hizmetinin tüm vatandaşlara ulaştırılarak, halkın Cumhuriyeti benimseyecek bireyler olarak eğitilmesi, ulus-devlet bilincinin oluşturulması ve Cumhuriyet ideolojisinin yaygınlaştırılması ve gelişmesidir. Dolayısıyla rejimin geniş halk kitleleri tarafından içselleştirilebilmesi, ancak ilkokul binalarının bütün ülke genelinde inşa edilmesi başarıldığında gerçekleşebilecektir. Bu nedenle ilkokul binalarının tasarım ve inşasına özel önem verilmiş, farklı ölçek ve niteliklerde birçok ilkokul binası inşa edilmiştir. Ülke genelini kapsamayı hedefleyen bu inşa faaliyetleri, ilkokul binalarına, bütün kamu yapıları içinde en yaygın biçimde inşa edilen tek yapı türü olma niteliğini kazandırmıştır. (Umarız Çal’daki okulun yanması/yakılması Cumhuriyet Eğitim İdeolojisine karşı planlı bir yok etme kalkışması değildir!)
MİMAR KEMALETTİN’İN TİP İLKOKUL PROJESİ CEPHESİ
MİMAR KEMALETTİN’İN TİP İLKOKUL PLANI
Mimar Kemalettin Bey tarafından tasarlanan Edirne Karaağaç Mekteb-i İdadisi, Balkan Savaşı nedeniyle Edirne’de hiçbir zaman inşa edilememiş, ancak hem II. Meşrutiyet döneminde ve hem de Cumhuriyetin ilk on yılında köylerde sıkça uygulanan bir tip proje olarak kullanılmıştır. Bu tip proje, inşa edileceği yerleşimin ihtiyaçlarına göre zaman zaman büyültülmüş veya küçültülmüş ve inşaat bütçesinin olanakları çerçevesinde farklı cephe düzenlemeleriyle inşa edilmiştir.
MUKBİL KEMAL TAŞ’IN TASARIMI BİR GAZİ MEKTEBİ VERSİYORU: ÖDEMİŞ CUMHURİYET İLKOKU
Benzer şekilde Mukbil Kemal Taş’ın tasarlandığı Ankara’daki Gazi ve Latife Okulları’nın projesi, 1920’ler ve 1930’ların ilk yarısı boyunca ülkenin hemen hemen bütün il ve ilçelerinde ilkokul binalarının inşasında kullanılmıştır. Aynı tip proje tek katlı olarak köy okullarının inşasında uygulanmıştır.
Çal Gazi İlkokulu ve Denizli’deki benzerleri de Mukbil Kemal Taş’ın bu tip projesi versiyonlarından dır. Çal Gazi İlkokulu 1928 yılında bitirilmiştir.
DENİZLİ GAZİ İLKOKULU
YASI BIRAKIP İŞE KOYULMALI!..
Bu saatten sonra yapılması gereken, yanan okulun ardından yas tutma yerine, tescilli okulun derhal yeniden restore ettirilmesi için girişimlere başlamak, bu konuda yeniden 2000 li yıllardaki gibi işbölümü yapıp restorasyonu bitirmek olmalıdır. Bu konuda Çal kaymakamına, belediye başkanına, Mimarlar odasına ciddi görevler düşmektedir. Mimarlar Odası derhal yangın sonrası binada inceleme yapmış ve işe başlamıştır. İyi bir organizasyonla bu Cumhuriyet Eğitim Mirası , Mimari eser ayağa kaldırılmalı, farklı bir kullanım ile halkın hizmetine sunulmalıdır.
Süleyman Boz
1 Yorum
  1. Bu kadar işte, bir kıvılcımla kül olan tarih. Hiç bir ciddi önlem alınmamış. Sorumlusu bulunmaz nasıl olsa.

    Behiye Cinal | 30 March 2019


Yorum yazmak için


Tasarım: Bjarke Ingels Group (BIG) Amager Bakke olarak da bilinen CopenHill, Kopenhag’ın dünyanın ilk karbonu olma hedefine uyum sağlayarak hedonistik sürdürülebilirlik kavramını benimseyen, bir kayak pisti, yürüyüş parkuru ve tırmanma duvarı ile bezeli yeni bir atıktan enerji santrali türü olarak açılıyor. CopenHill, sosyal altyapıyı mimari bir dönüm noktasına dönüştüren, kentsel rekreasyon merkezi ve çevre eğitim [...]
ARŞİV
Subscribe