Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim Forum
ANA SAYFA
20. YY İyi Planlanmış Kentlerden Beşi…
Share 18 July 2017

“Bir şehir kazayla değil, tutarlı vizyon ve amaçların sonucudur.”

- Leon Krier, Topluluk Mimarisi

 

 

 

 

Bir şehrin yayılmasının planlanması ve şehrin sakinlerinin ihtiyaçlarına cevap verme biçimi yeni bir fikir değildir. Eski zamanlardan beri insanlık, yaşam biçimini ve konforunu artırmanın yollarını aramaya çalışmaktadır; City Planning, akıllarımızın işleyişinin en canlı örneklerinden biridir ve mevcut kaynakların entelektüel kullanımı ile sadece etkili değil, aynı zamanda daha büyük olan bir topluluk inşa eder.

 

 

Jaipur gibi tecrübeli şehirlerden yeni anlayış ve anlayışlara kadar, yaşanabilir toplulukların planlanması çok fazla ilgi ve düşünce aldı. Bu nedenle, aralarında dünyanın ilk beş planlı kentini seçmek ve üzerinde konuşmak herkese açık bir görevdir.

 

 

Öyleyse şehri harika kılan nedir? Aşağıda seçilen beş şehir vasıtasıyla iyi mahalle ve komşuluk özelliklerini keşfedelim ve onları olağanüstü kılan şeyleri anlatmaya çalışalım.

 

 

1. Brasilia, Brezilya

 
Lucio Costa’nın Brasilia’ya yönelik pilot planı, Brezilya cumhurbaşkanı Juscelino Kubitschek’in vizyonu 1956′da Brezilya’nın yeni sermayesi için gerçekleşti. Brezilya’nın nüfusunu kendi hinterlandlarına yaymak uzun zamandır rüyaydı. Sıfırdan bir şehir inşa etmek gerçekten bir Planlamacı rüyası. Costa bunu iyi bir şekilde yaptı. UNESCO’nun Dünya Mirası Listesi’ndeyer alan şehir, jet çağına saygı duyan bir uçak gibi şekilleniyor. Le Corbusier’in “fonksiyonel şehir” ilkelerine dayanılarak Brasilia için “plano de metas” dengeli bir çevrede şehir konut, dinlenme, iş ve ulaşımın dört fonksiyonunu barındırıyor.

 

 
                       Brasilia Panorama- Resim Uri Rosenheck

 
Ostersar Niemeyer, tüm önemli binalar için “Baş Mimar” olarak görev yaparken Costa kentin ana plancısıydı. Planın hayati ve en ayırt edici özelliği idari sivillerin ve ırmakların ayırıcı özelliği oldu. Dünyanın son zamanlarda kentin bir görüntüsünü almasına izin veren tanınmış sivil binaların hızlı bir şekilde tamamlanmasını sağlaması çok başarılı bir girişimdi. Kentsel dokudaki bu bölme, farklı binaları ve bölgeleri daha kolay bulmasını sağladı. Bütün şehir, ‘işlevsel kentin her işlevini gerekli alana tahsis eden belirli bölgelere dönüştürülmüştür. Brezilya’nın merkezi konumu, Brezilya Başkenti için alan seçmenin başka bir nedeni ve yararıdır.

 

                       BRASILIA CITY, BRAZIL. (Benjamin Grant / Dijital Küre / Haber kaynakları)

 

 

Brasilia’nın merkezde birbirini kesen iki ekseni vardır, düzlemin kanatları boyunca hafif kavisli yatay olan alanlar konut bölgesini oluşturuyor. Alanın doğal topoğrafyasına ve drenaj sistemine göre ayarlanır. Şehir mümkün olan en iyi yönlendirmeye ve en az kesişme sayısına göre tasarlanmıştır. Anıtsal eksen olarak bilinen diğer eksen, sivil, idari ve dinlence bölgelerinden oluşur. Bankacılık ve ticaret sektörleri, tasarımı iyi düşünülmüş ve uygulanabilir olarak işaretleyerek kavşakta duruyor. Şehrin sınıflandırılmış küçük ayrıntılarıyla bile, tüm ulaşım modlarıyla iyi bir bağlantı halindeyken hepsi basit ancak seçkin bir planı oluşmuştur.

 


2. Singapore City, Singapur

 
Singapur Kenti kasıtlı kentsel büyümenin sonucudur. 700 km²’lik bir arazi ve beş milyonluk bir nüfusa sahip bir şehir için hızlı bir ekonomik büyümeyle neredeyse gecekondu ve gecekondu olmadığını göz önünde bulundurarak oldukça iyi bir performans sergiliyor.

 
Singapur’un arazi kullanım planlaması, kurulduğu babası Sir Stamford Raffles ile birlikte kentsel gelişme planını hazırlamak için bir komite kurarak 1819′da kuruldu. Ortaya çıkan plan, zamanın ayrı etnik gruplarını ayrı bölgelere ayırdı ve bu da orada yaşanan kentsel gelişmenin temelini oluşturdu.

 

 

                      CBD Singapur

 

 

Günümüzde şehir, yaklaşan Kuzeydoğu Bölgesi ile birlikte dört yaşam bölgesine dönüştürülmüştür: Kuzey, Doğu, Güney ve Batı. Doğal rezervler, sanayi bölgesi ve diğerleri için imar yapılması da yapılmıştır. Tıkanıklığın azaltılması ve kolay iletişimin sağlanması için kentin ticaret merkezi merkezsizleştirilmiştir.

 
Hayatta kalacak hiçbir doğal kaynak olmadan, Singapur’da daima çevre planlaması ve altyapı geliştirme yönü vardr. Yüksek yoğunluklu atık yönetimi politikası olağanüstüdür. Atıklar düzenli olarak yakılmakta ve çöp boşluğu kalmadığı için küllerin deniz kumuyla birleştirilerek Singapur’un toprak kütlesi artmaktadır. Ayrıca kanalizasyon, güncellenmiş teknoloji kullanılarak içme suyuna süzülür.

 
Şehir nüfus artışını sadece yeryüzünü değil de yukarı doğru inşa ederek halleder. Diğer şehirler ilham alıyor. Gerçekten dünyanın en iyi planlanmış şehirleri arasında bir övgü ve söz hak ediyor.

 

 

3. Chandigarh, Hindistan

 
Le Corbusier, Pierre Jeanneret, Jane Drew ve Maxwell Fry gibi teknikleri ve bilimsel fikirleri hala atıfta bulunulan saygın mimarlar ve şehir plancıları, Chandigarh’yı inşa etmek konusunda önemli isimlerdendir.

 

                       Chandigarh Planlamasını Gösteren 3 Boyutlu Harita Yerleşimi

 

 

Shivaliks’in eteklerinde bulunan temel taşı 1952′de atıldı. Albert Mayer, ilk planını Matthew Novicki ile birlikte hazırladı ve Le Corbusier bunu daha sonra değiştirdi. Günümüzde görebildiğimiz gibi, kıvrımlı düzeni uygun ızgara plan yerleşimi olarak değiştirdi. Bunun sebebi, diğer ekonomik faktörlere ek olarak araçların hızlı hareket etmesini kolaylaştırmaktı.

 

                      Chandigarh’ın Palm Sembolü

 

 

Burası bir Garden City’di; insanların yaşama alışkanlıklarına ve Chandigarh iklimine uygun dikey bir gelişme yoktu.
 

                       Chandigarh’daki Sukhna Gölü

 

 

Bütün plan, başında sermaye kompleksi, ‘kalpte ticaret merkezi’ ve akademik ve dinlence merkezlerini içeren ‘silahlar’ ile mecazi olarak bir insandır. Le Corbusier’in ışık, mekan ve yeşillikler ilkelerine dayanan uygun bir ‘sektör planlaması’ olup, her bir sektör geleneksel Hintli ‘mohalla’ kavramına uygundur. Her sektör bir parka ve bir alışveriş caddesine sahiptir ve hepsi birbirine iyi bağlıdır.

 

 

                        Chandigarh planı

 

 

                       Chandigarh Şehri

 

 

Chandigarh’ın planlanması sadece iyi bir mahallenin önemli yönlerini kapsamakla kalmayıp aynı zamanda Kızılderililerin ihtiyaç ve yaşam tarzlarını da hesaba katmakla kalmaz, onu örnek bir şehir haline getirir.

 
4.Seul, Güney Kore

 
Seul sadece iyi planlanmış bir şehir değil, 600 yıl önceki Joseon’un başkenti Hanyang olduğu zamanlara dayanan bir geçmişi vardır. Şehirde stratejik olarak doğal bir dağ ve akarsu savunma sistemi bulunur. Ardından Seul, dağlar arasında uygun denge ile Feng-Shui ilkelerine dayanılarak, yerleşim bölgelerindeki insanlara refah sağlamıştır. Busan’daki 1950-53 savaşından sonra, Seul Kent Yeniden Yapılandırma Planı yürürlüğe girdi ve ilk masterplan 1966′da tasarlandı.

 

 

Seul’ü diğer şehirlerden ayıran özellik, güvenli, kolay ve hızlı bir yolculuk sağlamak için çeşitli modlar arasında koordinasyon sağlayan, iyi hazırlanmış ulaşım ağıdır. Ayrıca, trafik yönetimi, bisikletçiler için ayrı yollarla sağlandığından oldukça etkilidir. Ayrıca konutlar, ticaret, rekreasyon ve diğer işlevler için ayrı bölgelere de sahiptir. Şehir için 2020 master planı, iş dostu bir çevre, güzel kentsel sahne, çevre dostu altyapı ve refah gibi hedefleri güvence altına almaktadır.

 

 

                      Seoul panorama- Resim Spike

 

 

Seul, nüfusunun hızlı bir şekilde büyümesiyle (1950′den 1975′e kadar dünyanın en hızlısı) Londra’nın esin kaynağından esinlenerek bir Greenbelt politikası çıkardı. Bu yeşil kuşaklı kısıtlı kalkınma bölgeleri (RDZ). Bunlar çok geniş olup ortalama 10 kilometre genişliğindedir ve Seul’ün C.B.D. Görüldüğü gibi, dersler Seul’dan, hızlı kentleşmesinden ve bunun nasıl başa çıkılacağı konusunda kesinlikle öğrenilebilir.
 

                       Kopenhag Uydu Görüntüsü

 

 

5. Kopenhag, Danimarka

 
Kopenhag muhtemelen diğer planlanan şehirler arasında en çok farklı olan ve zamanla çalışma konusuna hakim bir konsept haline geldi. “Beş Parmak Planı” 1947′de Steen Eiler Rasmussen ve Christian Erhard Bredsdorff tarafından Kent Planlama Laboratuvarı ile birlikte geliştirildi.
 

 

 

Plan, Kopenhag Şehir Merkezi olan Palm’tan beş parmak şeklinde yayılan Yeşil alanlar ve metropolit tren hatları ile ulaşım sistemi üzerinde yoğunlaşıyor. Diğer ulaşım modları arasında tam bir otobüs hatları, dört hatlı su otobüsü ve bir metro sistemi bulunur.
                      Kopenhag Döngüsü Pisti

 

 

Planın ekstra belirleyici bir özelliği bisiklet şeritlerinin kent genelinde yaygın olması ve bunun için Kopenhag’ın dünya çapında tanınması özelliğidir.

 
“Kopenhag’da bisikletçilerimiz yok, sadece bisiklet sürmek için insanlarız var.” – Bisikletçiler Şehri – Kopenhag bisiklet ömrü
İnsanların yaklaşık% 40′ı her gün bisiklet kullanıyor ve sayıların artması bekleniyor. Buna ek olarak, yaya erişimli alışveriş alanları olan yürümeye uygun bir şehirdir.
 

                       Kopenhag’da Döngüsü Acele Saati

 

 

Kopenhag, pek çok açıdan diğer şehirlerin aksine yeşil alanlar, özellikle çocuklar için oyun alanları ve yerlerin toplanması üzerine odaklanmaktadır. Şehrin en son yönetmelikleri, yeşil alanlar ile konutlar arasındaki maksimum mesafenin 300 metredir ve bu sayede her yerde küçük bir yeşillik ceplerine izin verilir.

 

 

                       Kopenhag Manzarası

 

 

Şehrin gelecekteki genişleme planları halen devam etmektedir. Kopenhag, orijinalliğini ve her köşesinden sarkan sadeli cazibesiyle, dünyanın en büyük şehirleri arasında benzersiz bir yer ediniyor.
 

                       Kopenhag S-Tren Ulaşımı

 

 

Dünyamız her köşede harika, bazıları doğal, bazıları ise insan yapımı. Mükemmel doğal ortamla birleştirildiğinde insanın dehası, sonuç iyi planlanmış bir “Şehir”

 

 

 

 

Kaynak:www.arch2o.com

Çeviri:Mimdap

1 Yorum
  1. hakiki planlama diye bunlara derim. şimdi daha çok dolgu yapılıyor.

    firdevs ünal | 2 August 2017


Yorum yazmak için


17 Ağustos depreminin 18. yılında: Afet ne ‘doğal’ ne ‘fıtrat’ ne de ‘kader’dir.         17 Ağustos 1999 Büyük Marmara Depremi’nin 18. yılında, bir deprem ülkesi olan ve hem Ege bölgesinde yine depremlerle, geçtiğimiz ay İstanbul’da sel ile tekrar tekrar hatırladığımız Türkiye’de afetlere karşı son derece hazırlıksız olduğumuzu bir kez daha tespit ediyoruz. [...]
ARŞİV
Subscribe