Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim Forum
ANA SAYFA
Akdhamar’ın Hikâyesi
Share 16 May 2007

Medeniyetlere beşiklik etmiş, “krallar kralı”’nı görmüş, “benzeri olmayan” kralların hükmettiği Vaspuragan topraklarından günümüze Van Kalesi, Van Limanı, Urartu yazıtları ve Akhtamar Surp Haç kilisesi gibi birçok eser ulaşmıştır. Arkeologların, sanat tarihçilerinin, mimarların gözü bu bölgeden hiç eksik olmamış, UNESCO, ICOMOS dikkatlerini esirgememiş koruma listelerinin ilk sıralarına yerleştirmişlerdir.


Bölge Haritası


Adanın Görünüşü


Adanın Görünüşü

Akhdamar Adası Van şehri, bir zamanlar efsanelerin bolca yaratıldığı bir bölgede yer almaktadır. Bölgede Akhtamar da kendine özgü efsanesini yaratmakta geri kalmamış. Efsaneye göre Akhtamar adası, Manastır Keşişi`nin kızı Tamar`ın, sevgilisini beklediği bir yer olarak bilinir. İşte bu mutsuz aşk`ta, her gece fener sallayarak kendisine gelen sevgilisine yol gösterirmiş Tamar. Ancak baba, bu gelişmeleri fark edince, rivayet o dur ki feneri fırtınalı bir gecede yanlış ve girdaplı bir yola tutarak genci iri dalgaların arasına sürükler ve genç aşık `Ah! Tamara` diye-diye azgın dalgaların arasında boğularak yaşamını yitirir. Yine rivayet odur ki o günden sonra adanın ismi Akhtamar olarak kalır.


Akhtamar Surp Haç Kilisesi Planı


Akhtamar Surp Haç Kilisesi ve Çevresi


Genel Görünüş

Akhtamar Surp Haç Kilise Plan Görünüş Van Akhtamar Surp Haç Kilisesi, Van Gölü’ndeki küçücük bir adada, çok uzaklardan bile görülebilinen bir konumda bulunmaktadır. Kilise iki basamaklı yüksek bir kaide üstünde duran bir anıt gibi göğe uzanmaktadır. Kilisenin bu anıtsal görünümü, dış cephesinde kuşaklar halinde çevreleyen plastik sanat öğeleri ile süslü frizlerden kaynaklanmaktadır. Yazılı kaynaklar adada kilisenin yanında birde Krallık sarayının yer aldığını ve dillere destan bir mimari yapısının olduğunu aktarmaktadır.

Surp Haç Kilisesi, Vaspuragan Kralı Gagik tarafından X. yüzyıl başlarında yapılmıştır. Vaspuragan Eyaleti hakimi olan Ardzruni hanedanının reis olan Gagik Ardzruni, Ani’deki Pakraduni krallığı ile Arap emirleri arasında çıkan şiddetli sorunlardan, çatışmalardan istifade ederek Araplarla olan münasebetlerini sıklaştırmış Ermeniye Valisi Emir Yusuf tarafından 907 yılında Ani’deki Pakraduni Kralı I. Sımpad’a rakip olarak Ermeni Kralı ilan edilmiştir.

Giriş Ön Cephe Siyaset ve savaş alanlarında gösterdiği keskin zeka ve yetenekleri sayesinde yurdunu birçok bakımdan geliştirmeye ve emniyetini sağlamayı başaran Kral Gagik, bölgesinde geniş imar faaliyetlerine girişmiştir. Dönemine kadar tarihte önemli bir yer tutmamış olan Akhtamar, X. yüzyılda Vaspuragan’ın siyasi merkezi olması, ayrıca katolikosluğun da oraya nakliyle Ermeni tarihinde önemli bir yer işgal etmiştir.


Arka Görünüş


Arka Görünüş


Arka Yan Görünüş


Detay Resim


Merkez Kubbe

Kral Gagik Akhtamarı sadece bir yaşam alanı olarak değil düşmanlara karşı sığınak haline getirerek, sahillerini derin bir rıhtım, kuleler ihtiva eden yüksek bir sur ile çevirmiştir. Krala ait köşkler, bahçeler, cephanelikler ve diğer askeri tesisler yapıldıktan sonra, 915 yılında kilisenin inşasına başlanmıştır. Kilisenin mimarı Manuel ülkenin her tarafından ve farklı milletlerden sayısız usta ve işçiler getirerek 921 tarihinde eserini tamamlamıştır.

Zaman içinde ana kiliseye birçok eklenti yapılmıştır. Aziz Isdepanos, Aziz Zakarias şapelleri, daha yakın tarihlerde, 19. Yüzyıl sonlarında ise manastır, okul ve katolikoshane binaları inşa edilmişitr.


Figürler


Figürler

Akhtamar Kilisesi mimari ve süsleme sanatı bakımından aynı devreye ait diğer Ermeni kiliselerinden farklı olduğu ilk bakışta göze çarpmaktadır. Akhtamar Kilisesi dini bir mabed, Allah’ın evi olmaktan öte, dünyevi zevklere düşkün bir kralın arzularına uygun olarak inşa edilmiş bir saray izlenimi verir. Yazılı kaynaklar ve birkaç eski fotoğraf Kral Gagik’e ait locadaki duvar resimleri bu kanıyı güçlendirecek niteliktedir.


Figürler


Figürler


Kilise ve Eklentileri


Tavan Görünüş

Kilise dış cephesinde, Eski ve Yeni Ahit’ten seçilmiş seçilmiş bölümlerden Yunus Peygamberin denize atılması, Hz. Meryem ve kucağında İsa, Adem ile Havva’nın cennetten kovulması, Hz. Davut ile kral Goliat’ın mücadelesi, Samson Filistinli ikilisi, ateşte üç İbrani genci, aslan ininde Daniel gibi birçok sahne yer almaktadır. Bu kabartmalarla karışık, avcılık, bağcılık, hayvanlar arasında boğuşmalar, tabiat ve hayvan maceraları, balıkları, tavuskuşları, geyikleri tasvir eden bu kabartmalar Ortaçağ dini mistisizmine zıt olarak, tamamıyla dünyevi duyguların ifadesidir. Kilise süslemesi ve kabartmalarında asma yaprağı, bereketi temsil eden nar, üzüm ve bağ sahnelerinin geniş bir yer tutması, Van bölgesinde çok eski zamanlardan beri halkın şaraba gösterdiği ilginin yanında, bağcılığın ticari öneminede işaret etmektedir.


Duvar Resmi

Kilisenin iç duvarları İncil’e ait birçok resimle süslenmiştir. Bu süslemeler zaman içinde önemli ölçüde zarar görmüştür. Bu duvar resimleri de Eski ve Yeni Ahit’ten alıntarı sergilemektedir. Hz. İsanın doğumundan çarmıha gerilişi ve göğe yükselişine kadar geniş bir tarihi kesiti resmetmektedir.

Fotoğralar: ACHTAMAR,1987 ,Herman Vahramian, OEMME Edizioni, Milano/İtalia

Zakarya Mildanoğlu / Mimdap


Yorum yazmak için


Mısır’da, Qattara Bölgesinin Kuzeyinde yer alan bu yeni kent, spor etkinlikleri için önerilen bir kendi kendisini çoğaltabilir bir öneri olarak geliştirilmiştir. Bir çok defalar tekrarlanan deneyimler, optimum yerleşim morfolojisini elde etmeyi amaçlamaktaydı. Öneri; bir kentsel tasarım deneyimini sunmakta, böylelikle kentsel tasarım alanında,  planlamaya yönelik “düğümlere” bağlı bir plan oluşturma yöntemi gerçekleştirmektedir.         [...]
ARŞİV
Subscribe